Η οικονομία επηρεάζει τους Ευρωπαίους ψηφοφόρους ενόψει των ευρωεκλογών

Η αύξηση του πληθωρισμού στην Ευρώπη έχει προκαλέσει μείωση του βιοτικού επιπέδου και αύξηση του κινδύνου φτώχειας, κάτι που αναμένεται να επηρεάσει τα ποσοστά ψήφων προς όφελος των μεγάλων κομμάτων στις ευρωεκλογές.

Η ανησυχία για την πτώση του βιοτικού επιπέδου έχει καταλάβει εκατομμύρια Ευρωπαίους και αναμένεται να μειώσει την υποστήριξη προς τα κυρίαρχα κόμματα στις εκλογές που διεξάγονται από τις 6 έως τις 9 Ιουνίου για την ανάδειξη των 720 ευρωβουλευτών.

Μετά τις τελευταίες ευρωεκλογές του 2019, η οικονομία της Ευρώπης βρέθηκε αντιμέτωπη με την πανδημία της COVID-19 και την αύξηση του κόστους ζωής λόγω της παγκόσμιας αύξησης του πληθωρισμού, ενώ η κρίση της ενέργειας που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία επιδείνωσε την κατάσταση.

Η ευρωπαϊκή οικονομία απέφυγε την ύφεση με τη βοήθεια μαζικών μέτρων στήριξης από τα κράτη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, αλλά όπως και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου τα ισχυρά οικονομικά δεδομένα δεν συνεισφέρουν στην υποστήριξη του προέδρου Τζο Μπάιντεν για την επανεκλογή του, τα κατεστημένα κόμματα της Ευρώπης δεν αναμένεται να ευχαριστηθούν για αυτήν την εξέλιξη.

"Είναι εντυπωσιακό πώς η Ευρώπη διατήρησε τη συνοχή της αντιμετωπίζοντας αυτά τα τεράστια προβλήματα", δήλωσε ο Jeromin Zettelmeyer, διευθυντής του οικονομικού ινστιτούτου Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες, προσθέτοντας όμως: "Αυτή η ιστορία ανθεκτικότητας δεν δίνει λόγο για ένα ιδιαίτερα αισιόδοξο μέλλον... υπάρχει μια αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά".

Αυξάνεται ο κίνδυνος φτώχειας

Τα κυρίαρχα κόμματα, που έχουν τον έλεγχο τόσο στο ευρωκοινοβούλιο όσο και στις εθνικές κυβερνήσεις, υποστηρίζουν γενικά μια οικονομία ανοιχτή στο εξωτερικό εμπόριο και την πράσινη μετάβαση σε μια οικονομία με μηδενικές εκπομπές.

Παρ' όλα αυτά, ολοένα και περισσότεροι Ευρωπαίοι θεωρούν ότι το οικονομικό καθεστώς δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους.

Η οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσίασε μικρή αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) περσινή χρονιά, αυξημένο μόλις κατά 0,5%, ενώ τα ποσοστά ανεργίας παρέμειναν στα ιστορικά χαμηλά ποσοστά του 6,5%. Αν και οι περισσότεροι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι διατηρούν τη δουλειά τους, εκατομμύρια από αυτούς αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές προκλήσεις.

Ο πληθωρισμός ανέβηκε στα ύψη το 2022, φθάνοντας σχεδόν το 11%, ενώ οι μισθοί δεν αυξήθηκαν αντίστοιχα. Συνεπώς, το διαθέσιμο εισόδημα του μέσου ευρωπαϊκού νοικοκυριού μειώθηκε κατά 2% μέσα στη χρονιά, με τα χαμηλά εισοδήματα να πλήττονται ιδιαίτερα, σύμφωνα με τα δεδομένα της ΕΕ.

Η αύξηση αυτή οδήγησε σε αύξηση του ποσοστού των ατόμων που θεωρούνται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, φτάνοντας το 21,6%, που σημαίνει αύξηση ενός μισού ποσοστιαίου σημείου σε σχέση με το 2019, με 2,9 εκατομμύρια ατομα να πλήττονται. Αυτή ήταν η πρώτη αύξηση μετά από δέκα χρόνια σε αυτήν την κατηγορία.

Στη Γερμανία, το υψηλό κόστος διαβίωσης, η δυσκολία στην πρόσβαση σε προσιτή στέγαση και οι φόβοι για περικοπές στις κοινωνικές παροχές απασχολούν όλο και περισσότερο τους Γερμανούς. Αυτή η οικονομική ανησυχία αντανακλάται σε ολόκληρη την Ευρώπη: στην Ισπανία, πολλοί ιδιοκτήτες κατοικιών με υποθήκες υπό κυμαινόμενα επιτόκια βρίσκονται σε δυσμενή θέση λόγω της αύξησης των επιτοκίων.

Η κατάσταση είναι παρόμοια και στην Πολωνία, όπου οι άνθρωποι αντιδρούν με αβεβαιότητα και ένταση, μετακινούμενοι από την κατανάλωση προς την αποταμίευση.

Παρά την υψηλή ποιότητα ζωής που προσφέρει η Ευρώπη, τα τρία τέταρτα των Ευρωπαίων πιστεύουν ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα χειροτερέψει, με πάνω από το ένα τρίτο να δηλώνει προβλήματα με την καταβολή των λογαριασμών.

Οι πρόσφατες διαμαρτυρίες των γεωργών κατά των πράσινων πολιτικών της ΕΕ και της ελευθέρωσης του εμπορίου έχουν απήχηση σε μερίδα του πληθυσμού, ενώ πολλοί ανησυχούν για το κόστος των μέτρων κλιματικής αλλαγής.

Η αύξηση των ακροδεξιών κομμάτων αποτελεί ένδειξη της αυξανόμενης ανησυχίας για τις οικονομικές συνθήκες. Στη Γαλλία, το κόμμα της Λεπέν καταγράφει άνοδο στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων, ενώ σε άλλες χώρες οι ακροδεξιές ομάδες ελέγχουν ένα μέρος των εδρών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Στη Γερμανία, η έλλειψη οικονομικής εμπειρίας των ακροδεξιών περιορίζει την αξιοπιστία τους, αλλά σε άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, κόμματα όπως το "Αδελφοί της Ιταλίας" κερδίζουν έδαφος χάρη στις υποσχέσεις για οικονομική ευημερία.